Lífdísill (Biodiesel)
| Um orku í samgöngum
Lífdísill (Biodiesel)
Lífdísill er unninn úr lífrænni feiti eða olíu, t.d. jurtaolíu sem notuð hefur verið til steikingar, lýsi, eða úrgangi frá sláturhúsum. Lífdísill er í raun hægt að nota eins og venjulega dísilolíu, eða blanda hana að hluta við dísilolíu. Þessi orkugjafi er algengur í mörgum löndum, oftast er 5% blöndun notuð (þ.e. 5% lífdísill á móti 95% jarðefna dísilolíu). Talsvert minna af koltvísýring losnar við bruna lífdísilblöndu en hefðbundinnar dísilolíu því að plöntur sem olían er unnin úr taka til sín koltvísýring úr andrúmsloftinu. Talsverða orku og mikið land þarf til að rækta plöntur og vinna úr þeim lífdísil svo ekki er líklegt að það sé hægt að framleiða það mikið af henni að hún geti komið algjörlega í staðin fyrir dísilolíu.
Eðlis- og efnaeiginleikar lífdísils eru í raun svipaðir og eiginleikar jarðefnaolíu, en þó ekki eins. Algengustu nútíma dísilvélarnar gætu í rauninni notast við blöndur sem er allt að 30% lífdísill. Blöndur sem eru með 5% lífdísil blöndu eða minna, haga sér svipað og hrein dísilolía og hafa jafnvel nokkra kosti yfir hreinu dísilolíuna hreyfillinn helst hreinni.
Margar jurtaolíur hafa svipaða virkni og dísilolía, fyrir utan það að hún er seigari. Hér á landi hafa verið gerðar tilraunir til að rækta rapsolíu í þessum tilgangi. Til að nota þessa olíu þarf svokallað tveggja tanka kerfi, dísilolía er notaður til að starta vélinni og til að hita jurtaolíuna. Þegar jurtaolían er orðin nógu heit er hægt að skipta yfir og keyra á henni. Þetta er gert vegna þess að köld jurtaolía getur skemmt vél bílsins. Jurtaolía er talin umhverfisvænni en dísilolían vegna þess að plönturnar sem olían er framleidd úr tekur meiri koltvísýring úr andrúmsloftinu, á meðan á vexti hennar stendur, en sá koltvísýringur sem verður til við bruna hennar. Þetta gerist af því að einungis fræ raps-plöntunnar eru notuð í olíuna en við vöxtinn fór hluti koltvísýringsins í stöngul blöð og rætur sem oftast er skilinn eftir í akrinum og tekur nokkurn tíma að brjóta niður.
Framleiðendur dráttarvéla hafa sannað að hægt er að smíða afkastamiklar vélar sem ganga fyrir 100% lífdísli. Aðal kostir þess að nota lífdísil, sem eldsneyti á farartæki, er að það getur minnkað nettó útblástur gróðurhúsalofttegunda miðað við jarðefnaolíu. Notkun 100% lífdísils (sem er sjaldgæft) myndi minnka nettó útblástur CO2 um 50-60%, þannig að notkun 5% lífdísils blöndunnar minnkar CO2 um 2-2.5%. Þessar tölur eru byggðar á vistferilgreiningu ("life-cycle analysis") fyrir lífdísil og er þar með talið ræktun og uppskera, lífeldsneytis framleiðsla og notkun lífdísils í bíl.